पृष्ठ के पते की प्रतिलिपि बनाएँ ट्विटर पर सांझा करें व्हाट्सएप पर सांझा करें फेसबुक पर सांझा करें
गूगल प्ले पर पाएं

अमरकोश में आपका स्वागत है।

अमरकोश भारतीय भाषाओं का एक अनूठा शब्दकोश है। शब्द का किस संदर्भ में उपयोग किया गया है उसके अनुसार अर्थ बदलता रहता है। यहां पर शब्दों के विभिन्न अभिप्रायों का अर्थ वाक्य प्रयोग उदाहरण एवम् पर्यायवाची शब्दों के साथ विस्तृत वर्णन किया गया है।

अमरकोश में हिन्दी भाषा के एक लाख से अधिक शब्द उपलब्ध हैं। खोजने के लिए कृपया किसी शब्द की प्रविष्टि करें।

शब्दकोश से कोई एक शब्द लेकर नीचे दिखाया गया है।

ज्ञान साधन   संज्ञा

१. संज्ञा / निर्जीव / वस्तु / शारीरिक वस्तु

अर्थ : शरीर के वे अवयव जिनके द्वारा विषयों का ज्ञान होता है।

उदाहरण : आँख, कान, नाक आदि इंद्रिय हैं।

पर्यायवाची : आकर्ष, इंद्रिय, इंद्री, इन्द्रिय, इन्द्री, गो


अन्य भाषाओं में अनुवाद :

శరీర అవయవాలు, వీటి ద్వారా జ్ఞానాన్ని పొందుతాము.

కన్ను, చెవులు, ముక్కు మొదలగునవి ఇంద్రియాలు.
ఇంద్రియాలు, ఙ్ఞానేంద్రియాలు

ଶରୀରର ଯେଉଁ ଅବୟବଦ୍ୱାରା ବିଷୟ ଜ୍ଞାନ ହୁଏ

ଆଖି, କାନ, ନାକଆଦି ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ
ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ଇନ୍ଦ୍ରୀ

ಶಬ್ದ, ಸ್ಪರ್ಶ, ರೂಪ, ರಸ, ಗಂದಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾದ ದೇಹದ ಅವಯವ

ಕಣ್ಣು, ಮೂಗು, ಬಾಯಿ ಮುಂತಾದವುಗಳು ಇಂದ್ರಿಯಗಳು.
ಇಂದ್ರಿಯ, ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯ

ज्ञानाचे किंवा कर्माचे साधन जो शरीराचा भाग आहे.

शरीरात अकरा इंद्रिये आहेत
इंद्रिय

An organ having nerve endings (in the skin or viscera or eye or ear or nose or mouth) that respond to stimulation.

receptor, sense organ, sensory receptor

শরীরের সেই অঙ্গ যার দ্বারা কোনো বিষয়ের জ্ঞান হয়

চোখ, কান, নাক ইত্যাদি ইন্দ্রিয়
ইন্দ্রিয়, গো

தனக்கென தனித்த செயல்பாட்டைக் கொண்டு உடலின் ஒரு பகுதியாக அமைந்திருப்பது

கண், காது, மூக்கு ஆகியவைகள் உறுப்புகள்
உறுப்பு

ഓരോ കാര്യങ്ങളെയും കുറിച്ച് അറിവ് തരുന്ന ശരീരത്തിലെ അവയവങ്ങള്.

കണ്ണ്, ചെവി, മൂക്ക് മുതലായവ ഇന്ദ്രിയങ്ങളാണ്.
ഇന്ദ്രിയങ്ങള്
२. संज्ञा / निर्जीव / वस्तु / प्राकृतिक वस्तु

अर्थ : वह इंद्रिय जिससे बाह्य विषयों का ज्ञान हो।

उदाहरण : आँख एक ज्ञानेंद्रिय है।
ज्ञानेन्द्रियाँ पाँच होती हैं दर्शनेंदिय, श्रवनेंद्रिय, घ्राणेंद्रिय, रसनेंदिय और स्पर्शेन्द्रिय।

पर्यायवाची : आकर्ष, इंद्रिय, इंद्री, इन्द्रिय, इन्द्री, गो, ज्ञानेंद्रिय, ज्ञानेन्द्रिय


अन्य भाषाओं में अनुवाद :

శరీరములో ఉన్న పంచేంద్రియాలు.

కన్ను ఒక జ్ఞానేంద్రియం.
జ్ఞానేంద్రియం, బుద్ధీంద్రియం

ಶಬ್ದ, ಸ್ಪರ್ಷ, ರೂಪ, ರಸ ಮತ್ತು ಗಂಧಗಳ ಅರಿವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಐದು ಇಂದ್ರಿಯಗಳು

ಕಣ್ಣು ಒಂದು ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯ.
ಇಂದ್ರಿಯ, ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯ

ବାହାର ବିଷୟରେ ଜ୍ଞାନ ଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରିୟ

ଆଖି ଗୋଟିଏ ଜ୍ଞାନେନ୍ଦ୍ରିୟ ଜ୍ଞାନେନ୍ଦ୍ରିୟ ହେଉଛି ପାଞ୍ଚଟି- ଦର୍ଶନେନ୍ଦ୍ରିୟ,ଶ୍ରବଣେନ୍ଦ୍ରିୟ,ଘ୍ରାଣେନ୍ଦ୍ରିୟ,ରସନେନ୍ଦ୍ରିୟ ଏବଂ ସ୍ପର୍ଶେନ୍ଦ୍ରିୟ
ଜ୍ଞାନେନ୍ଦ୍ରିୟ

ज्यांच्याद्वारे वस्तूंचे ज्ञान होते अशी पाच इंद्रिये.

डोळे, कान, नाक, जीभ, त्वचा ही पाच ज्ञानेंद्रिये आहेत
ज्ञानेंद्रिय

The faculty through which the external world is apprehended.

In the dark he had to depend on touch and on his senses of smell and hearing.
sensation, sense, sensory faculty, sentience, sentiency

সেই ইন্দ্রিয় যার দ্বারা বহির্বিশ্বের জ্ঞান হয়

চোখ একটি জ্ঞানেন্দ্রিয়
জ্ঞানেন্দ্রিয়

பொருட்களை, காட்சிகளை காணக்கூடிய உறுப்பு.

கண் ஒரு அறியும் உறுப்பு
அறியும்உறுப்பு

ബാഹ്യമായ കാര്യങ്ങള്‍ അറിയുവാനുള്ള ഇന്ദ്രിയം.

കണ്ണ് ഒരു ജ്ഞാനേന്ദ്രിയമാണ്.
ജ്ഞാനേന്ദ്രിയം
शब्दकोश से कोई एक मुहावरा लेकर नीचे प्रदर्शित किया गया है और अधिक मुहावरे यहाँ पर उपलब्ध हैं।

मुहावरा - अवसर चूकना

अर्थ : किसी कार्य के सही समय पर निर्णय लेने से चूकना।

वाक्य प्रयोग : उसकी बुद्धी पर पर्दा पड़ गया था जिससे इतना बढ़िया अवसर चूक गया।

हिन्दी शब्दकोश का भ्रमण करने के लिए कोई एक अक्षर चुनें।

क्ष त्र ज्ञ

अमरकोश में उपलब्ध हिन्दी के मुहावरों के लिए यहाँ पर स्पर्श करें।